Monthly Archives: აპრილი 2008

მფრინავი ციყვი

მფრინავი ციყვი

მფრინავი ციყვი

მფრინავი ციყვი მიფრინავს,
მიანგრევს არე-მარესა,
მის მსგავსი არვის უნახავს,
არც ზევსსა და არცა გერცსა!

გაზაფხულის საღამოა მშვიდი,
ხიდან ხეზე გადაფრინდა ციყვი! 

Tagged , , ,

მყვრისტყაოსანი

ნაწყვეტი პოემიდგან ”მყვრისტყაოსანი” 

იყო საზევსეთს ზევსაჲ, ღმერთი ღვთისაგან ჭკვიანი,
მაღალი და გონიერი, მაგრამ ძაან რისხვიანი,
სხივებით განათებული, არის ფრიადად მზიანი,
არა აქვს მისსა დიდებას რამე ცრუ, თუნდა ზიანი!
 


აგრძელება ამ კეთილი პოემისა, ისევე როგორც სხვა ბევრი რამ, ჟამთა სვლამ არ შემოგვინახა. დიდად სამწუხაროა რომ ეს არაჩვეულებრივი შედევრი დაწერილი ცხენპუშკინა სამადგილელის მიერ ასე დაიკარგა და მივიწყებას მიეცა. თუმცა, ეს შემორჩენილი პირველი სტროფიც ძალიან დიდი საგანძურია ჩვენთვის და იმედია სხვა დანარჩენ ნაწილებსაც მივაგნებთ. იმედი ბოლოს კვდებაო, ალბათ, თქვენც გაგიგიათ.
პოემის დედააზრი ჩვენთვის უცნობია. სავარაუდოდ, იგი რაიმე საგმირო საქმის შესახებ უნდა მოგვითხრობდეს.



Tagged , , , , , , ,

რა არის ზევსი?

ზევსი

ზევსი

ზევსი – რა არის იგი? თუ უფრო სწორი იქნება ვთქვათ, ვინ არის იგი? ზებუნებრივი არსი, თუ უბრალოდ ”ვსი”-ს აღმატებული ხარისხი (კაცი – ზეკაცი; ვსი – ზევსი)? ერთი კი ნათელია, ზევსი არის უბრალოდ ზევსი. და მის რისხვას მხოლოდ ერთი რამ თუ აღუდგება წინ – კამაზი.

სამწუხაროდ, რამდენიმე ლეგენდა, ზევსის შესახებ რომ გვიამბობდნენ, ისტორიამ არ შემოგვინახა. ისინი განადგურებულ იქმნა ჟამთა სვლის გამო და დღეს დღეობით მათი მოპოვების ყოველგვარი წყარო გადაწურულ არს. თუმცა, იმედი ბოლოს კვდებაო. დეე, ნურასოდეს მოკვდეს ჩვენი იმედი.
Tagged , , ,

ზევსის რისხვა

ზევსის სახელობის სტუდია

ზევსის სახელობის სტუდია

ზევსმა გარდასჭდა ხელი ძლიერი
თვისსა რისხვათა ფრიად ძლიერთა,
ვერ გადურჩება მათ სულიერი,
თუ არ გასთელენ კამაზნი მათთა!

შენიშვნა ავტორთა: ზევსის უძლეველ რისხვას მხოლოდ ერთი და ერთადერთი მოწინააღმდეგე ჰყავს. ეს მოწინააღმდეგე კი არის მრავალთმმუსვრელი კამაზი. მხოლოდ კამაზს ძალუძლს რისხვისა კეთილისა გათელვაჲ და შეჩერებაჲ, თუმცა, ეს ფრიად ძნელი საქმეა.
Tagged , , ,

ლექსი ფრიად უაზრო

ოჰ, ზევსო, რისხვათა მეფეო,
ჩვენ ყველას წყალობით გადმოგვხედეო:
აგვარიდე რისხვანი, მყვარნი მოგვიმრავლეო,
თავად განდიდდი ოლიმპოს და იხარეო! 

Tagged , , , , , ,

ლექსი აზრისა გარეშე

ზევსი არს ფრიად ძლიერი,
კუნთული და ღონიერი,
მისნი რისხვანი ანგრევენ
ყოველ ნგრეულთა შენობათ! 

თქვენ, ალბათ, იფიქრებთ რისთვის დავბეჭდეთ ეს უაზრო ლექსი ან რა დანიშნულება აქვს მას. გვინდა შეგახსენოთ, რომ ყველა უაზრო ლექსს თავისი სიბრძნე და აზრი მაინც გააჩნია.
ამ ლექსში, მაგალითად, ნათლად ჩანს, რომ ზევსის რისხვანი ანგრევენ ყველა დანგრეულს შენობას ფრიად კეთილად და უდრტვინველად. აი, სწორედ ესაა ის დიადი და ფარული სიბრძნე, რომელსაც ეს უაზრო ლექსი ატარებს.


Tagged , , , ,

ბედი ბანჯგვლისა

პოემა დაწერილია ცხოვრებისეული გამოცდილებით. ავტორი უცნობია.
ვარაუდობენ, რომ ავტორი შეიძლება ყოფილიყო ციყვი, მაგრამ სარწმუნო არაა.
”რაც მოგივა ის მოგივაო!” ხალხური ზეპირსიტყვიერება

იმ ღამით, როს ესე ამბავი მოხდა, ცაზე იდგა ბადრი მთოვარე,
იმ ღამით ყოველი კაი წახდა, ზევსიც იყო ფრიად მგლოვიარე!

გადაეწყვიტათ სიკვდილის შვილებს ბანჯგვლთ სამეფოსი სრულად წაბილწვა,
შეკრბნენ ერთ დარბაზს, დაიწეყეს ბჭობა, დაიწყეს ფიქრი,

მზაკვრულ აზრთ ფრქვევა.სიკვდილის ბუზი გაგზავნა, მათ ერთხმად ეს გადაწყვიტეს,
რომელიც ჰბილწავს და ერთობ ანგრევს ყოლიფერს რაც შეხვდეს!

სიკვდილის ბუზი მიფრინავს საბანჯგვლეთისა მხარესა,
სისხლი იქნება დაღვრილი ამ ბედისწერის შავ დღესა!

შეიქმნა ომი ძლიერი ბანჯგვლების სამეფოშია,
სიკვილის ბუზი ანგრევდა, რაც იყო დასანგრევია,

მათ სიცოცხლეებს ზედ აჯდა, ბუზი ის, დიაღ, მსტოვარი,
ბანჯგვლებს შემუსვრა მოელით, საშველი არ გზის არ არის!

სიკვდილის ბუზსა უშიშრად ეძგერა მითრიდატეჲ,
ძალიანა კი ეცადა, ვერა დააკლო რამეჲ.

თუმც ძლიერება ბანჯგვლისა სიკვდილის ბუზსა სჭარბობდა,
შეცვლა ბედისა ბანჯგვლისა უკვე გვიან იქნებოდა.

ესეა ნათქვამი ოდითგან ოდით: ”ვინც ვერ გააწყოს ვეღარაფერი,
და ვერცა ბრძოლით და ვერცა გოდვით, თავისა თავზე ახი არისო!

Tagged , , , , , , , , , ,

მცირე ისტორიული ნარკვევი პოემისა

კაცი სწავლული

კაცი სწავლული

”ბედი ბანჯგვლისას” ავტორი ჩვენთვის, სამწუხაროდ, უცნობია. ჩვენამდე მისი ორი ვარიანტია მოღწეული. მეცნიერთა ვარაუდით იგი დიადი ციყვის დაწერილი უნდა იყოს, მაგრამ შეიძლება ეს ასე არ არის. ნაწარმოები ცხოვრებისეულ გამოცდილებაზე დაყრდნობითაა დაწერილი. მასში ავტორი ოსტატურად აღგვიწერს ბანჯგვლთა სამეფოს წახდენის ისტორიას და არაერთ ისტორიულ ფიგურას მოიხსენიებს (მითრიდატე, ზევსი, სიკვდილის ბუზი). ნაწარმოების ბოლოსა და თავში კი ხალხური სიბრძნეებიცაა გამოყენებული. როგორც ჩანს, იმ დროში ფრიად მწიგნობარი საზოგადოება უნდა ყოფილიყო. დაწერის თარიღიც ასევე უცნობია, რადგან ციყვის მოღვაწეობის წლები ჯერ მეცნიერებს არ დაუდგენიათ და უცნობი ავტორისა ხომ მითუმეტეს. მიმდინარეობს მუხლჩაუხრელი მუშაობა. იმედია, მომავალში მოხდება თარიღის დადგენა, რასაც ჩვენს ერთგულ მკითხველს გაზეთ ”ფიჩოსან TIMES”-ში შევატყობინებთ.

ისტორიული მომიხილვა გააკეთა
პროკლე დობორჯგინიძემ

Tagged , , , , , , , , , ,